[Papermoney] [Koleksiyon.Org]   [Türkçe] Türkçe

[Email] [Email]



Last Update: 17 Jan 2018

FEATURED ITEM
Morocco 100 Francs
[Morocco 100 Francs]  [Morocco All Banknotes]
Price 78.15 USD
Pick 45
Year 1951
Grade 9.0 / 10.0
Romania 500 Lei
[Romania 500 Lei]  [Romania All Banknotes]
Price 225.00 USD
Pick 123
Year 2005
Grade 10.0 / 10.0
 
BEING SOLD
Mexico 10 Pesos
[Mexico 10 Pesos]  [Mexico All Banknotes]
Price 21.60 USD
Pick 58/l
Year 1967
Grade 10.0 / 10.0
Uganda 20 Shillings
[Uganda 20 Shillings]  [Uganda All Banknotes]
Price 14.40 USD
Pick 3
Year ND-1966
Grade 9.5 / 10.0
Philippines 2 Pesos
[Philippines 2 Pesos]  [Philippines All Banknotes]
Price 7.05 USD
Pick 95/a
Year ND-1944
Grade 6.5 / 10.0

FEATURED ITEM
Somalia 10 Scellini
[Somalia 10 Scellini]  [Somalia All Banknotes]
Price 20.95 USD
Pick 6
Year 1966
Grade 6.5 / 10.0
Martinique 100 Francs
[Martinique 100 Francs]  [Martinique All Banknotes]
Price 71.90 USD
Pick 31
Year ND(1947-49)
Grade 5.5 / 10.0

MAKALELER
    1. Emisyona Farklı Bakış

    Cumhuriyet kağıt para koleksiyonu yapanların hemen hemen hepsi ( bulunuyorsa ) koleksiyonlarında bulunan 1. emisyon kağıt paralarına bakıp saatlerce seyredebilirler.Bırakın kendi koleksiyonunda olanları , bir dergi, gazete yada bir katalogda bulunan resimlerine detaylıca bakmaktan kendilerini alamazlar. Tek sebebi değil ama bence sebeplerinden biri… Ressam Ali Sami Bey... Evet 1.Emisyon paralarımızın resim ,yazı ve süslemelerini gerçekleştiren Ressam Ali Sami Bey.

    16 Mart 1926 tarih ve 3284 sayılı kanunla çıkarılmasına karar verilen Cumhuriyetimizin ilk banknotlarının resim,yazı ve süslemeleri ile ilgili tüm çalışmaları yapmak için dönemin bakanlar kurulu tarafından Ali Sami Bey görevlendirilmiştir. Bir ülkenin özgürlük ve bağımsızlığının sembolüdür para basmak o yüzden genç cumhuriyetimizi tüm dünyaya duyurmak adına önemli bir rol üstlenmiştir 1. emisyon paralarımız.

1.emisyon 1.emisyon 1.emisyon 1.emisyon

    Bakanlar kurulunun 1925 yılında almış olduğu karar neticesinde Cumhuriyetimizin ilk banknotları 50 kuruş; 1; 2,5; 5; 10; 20; 25; 50; 100; 500; 1000 Lira olarak belirlenmiştir. Dikkatinizi çektiği gibi gerçekleşenden farklı olarak 11 küpür olarak planlanmıştır. Baskı ve kalıp maliyetinin yüksek olması sebebiyle sadece 1; 5; 10; 50; 100; 500; 1000 lik küpürler olarak basılması kararı alınmıştır. Böylelikle o dönemde basılması kararlaştırılan 153.748.563 liralık kağıt para miktarı 7 küpür olarak hazırlanmıştır.

    O günlerde Türkiye'de yeterli donanıma sahip matbaalar bulunmadığı için yurt dışından bir çok firma ile görüşmeler yapılmış ve 88.000 ingiliz sterlini karşılığında İngiliz Thomas de La Rue şirketi ile anlaşma sağlanmıştır. Anlaşmanın ardından Ressam Ali Sami Bey klişelerde yer alacak resim ve süslemeleri hazırlayarak komisyonun onayını alır. Hazırlık çalışmaları 9 ay sürer. Bu çalışmalar sürerken klişeler üzerinde bulunacak yazı ve resimler tespit edilmiştir.

    Bu komisyon kararına göre;

  • 50; 100; 500; 1000 lik küpürler üzerinde Gazi Mustafa Kemal'in, 1; 5; 10 luk küpürler üzerinde Türkiye Cumhuriyetini simgeleyen bir resim bulunacaktır.
  • 500; 1000 liralık küpürlerde de Ankara'nın belirli manzaraları kullanılacak, diğer küpürler için Anadolu şehirlerinden birinin manzarası bulunacaktır.

    Dikkatli kolleksiyonerler farkına varmıştır. O dönem komisyon tarafından 50 ve 100 liralıkların arka yüzleri için düşünülen Ankara manzaraları 1 - 5 - 10 liralık küpürlerde kullanılmıştır. Küçük küpürler için belirlenmiş Anadolu şehirlerinden manzara resimleri ise 50 - 500 - 1000 liralık küpürlerde kullanılmıştır. Sizlere o dönemde hazırlanan 1. emisyon kağıt paraların resimleri hakkında Ali Sami Beyin verdiği bazı bilgileri aktarmak istiyorum. Bu bilgiler 6 - 7 - 8 Kanunisani 1927 tarihli Cumhuriyet gazetesinde yayınlanan "Yeni paralarımız hakkında müfid malumat" başlıklı yazı dizisinden derlenmiştir.

    Ali Sami Bey bu yazıda 1 liralıklar için şu bilgiyi vermiştir.

    1 liralıkların yüz tarafında ziraati temsil eden bir resim vardır. Bu resimde genç Türk köylüsünün çift sürdüğü görülüyor. İkinci planda görünen dağ, eski Ankara'yı; meclis binası da yeni Ankara'yı remz eder.Bunun bordürü hattı kufi olarak "1 Türk lirası" ibaresinin tekrarı tekrarı ile teşkil edilmiştir. Bir liralığın arkasındaki bina Maliye Vekaleti binasıdır. Çerçeveyi teşkil eden motifler çok eski Türk sanayi-i tezyinesi bakayasından iktibas edilmiştir. Filigran Gazinin portresidir.

1.emisyon

    1 lira bu gün belki föylerimizin en başında gururla oturuyor. Bi çoğumuz bu para elimize geçtiğinde büyük heyecan duyduk, defalarca seyrettik. Önyüzünde kasketiyle çift süren milletin efendisi, başında yüce atamızın devrimlerinin simgesi şapka, TBMM önünde gururla çift sürüyor. Dikkat edin nasılda tatlı bir gülümseme ve gururla meclisi seyrediyor.

1.emisyon

    1.emisyonun en dikkat çekici küpürleri bana göre 5 ve 10 liralıklardır. Ön yüzünde Ay- Yıldız içinden atlayarak geçen bir bozkurt ve genç cumhuriyeti temsil etmektedir. Ardında Ankara Kalesi ve parıltılar saçan güneş, yeniden doğuşu simgeliyor. Dikkat çeken bir nokta da 5 liralıklarda mütevazi TBMM ilk binası, önü boş değil cıvıl cıvıl, otomobiller canlanan bir ulusun işareti. Bu banknot ile ilgili Sami Bey şunları söylemiş.

    5 liralıkların yüz tarafında ve ortadaki resim bozkurt timsalidir. Bu mevzuun tertibindeki mana şudur : Türklerin çok eski bir remzi olam hilalin ortasından yeni bir sıçrayışta şahlanan bozkurtu Ankara'dan doğan parlak bir güneş takdis ediyor. Sağ taraftaki küçük dairenin içinde ilk meclis binası vardır. Arkasındaki resim Ankara Bent deresi'ni ve köprüsünü gösteren şirin bir manzaradır.

1.emisyon

    50 liralık banknotta ön yüzde Atamız,arka yüzde Afyonkarahisar görünür.aynı röportajda Ali Sami Bey 50 liralık ve 100 liralık banknotlar için şunları söyler.

1.emisyon

    50 liralıklar, 10 liralıklara hiç benzemeyen bir bir tarzda iki taraflı bir çerçeveden terekküp eder. Etrafındaki bordür "üç iplik rümi" denilen çok eski bir Türk tezyinatıdır. Bunların zemin rengini teşkil eden şekil, birbiri içinden çıkmış serbest hututtan müteşekkil bir resimdir. Bu hutut, el ile hakk edilmiş olduğundan aynı serbestiyi muhafaza etmek şartıyla kopyası adim'ül'imkandır. Sağ ve solundaki çerçevenin birinde Gazi'nin portresi; mukabil çerçevede filigran olarak, kufi hutut ile "Türkiye Cumhuriyeti" ibaresi vardır.Arka yüzdeki resim Afyonkarahisar manzarasıdır.

    100 liralıkların hususi bir tarzda tertip edilmiş olan çerçevenin ortasında Gazi Hazretlerinin portresi vardır ve filigranda 50 liralıkların aynısıdır. Arka tarafa gelince; bunun şekli eski Türk mamuriyesini temsilen yapılmıştır. Bu şekil tamamen orjinaldir. Bu iki kubbenin arasındaki balkondan görünen manzara, Debbağhane köprüsü tarafından Ankara'nın umumi manzarasıdır.

1.emisyon
1.emisyon

    500 liralıkların ön yüzünde Mustafa Kemal Atatürk ve yanında Sivas'taki Selçuklu şaheseri Gökmedrese. Gökmedrese ve etrafındaki süslemeler Anadolu tarihini, öz kültürünü taşıyan şehirleri anlatmaktadır. İlk ulusal kongremizin yapıldığı ve kurtuluş mücadelesinin başladığı şehir olarak Sivas Cumhuriyet tarihimizde önemli bir yere sahiptir. Ali Sami Bey hazırladığı bu banknot resimleri için gazetede şunları söylemiş.

    Bu para kufi hatları temsilen yapılmış tezyini bir tertip üzerine bir tarafta Gazi Hazretleri'nin portresi, diğer tarafta da çok eski Türk asarının bir şaheseri olan Sivas'taki Gök Medrese'nin resmi vardır. Arka tarafında aynı usluba muvafık olarak yapılmış bir çerçeve içinde Sivas'ın umumi bir manzarası vardır. Bu kıymetli tezyinatı hemen hemen küfi hatları takliden yapılmış denilebilir. Londra'da en çok beğenilen paramız budur.

    1000 liralık küpürlerde genç cumhuriyetimizin en büyük atılımı olan demir yolu resmedilmiş. 10. yıl marşında gururla tekrarladığımız gibi en büyük banknotumuza gururla oturmuştur "demir ağlarla ördük anayurdu dört baştan".

1.emisyon

    Sevgili arkadaşlar okuduğum kitap ve yayınlardan edindiğim notlardan hazırladığım bir yazıyı sizinle paylaşmak ve 1.emisyon paralarımıza bir başka açıdan incelemeyi istedim. Bir banknotun resmedilmesi dışında genç bir cumhuriyetin doğuşunu anlatan bu paralarımızı hazırlayan ressam Ali Sami Bey'in ellerine sağlık, huzur içinde yatsın.


Koray Tekay


Kaynaklar; Paranın Serüveni / Türkiye İş Bankası Yayınları
Cumhuriyet Dönemi Paralarında Siyaset ve İdeoloji / Tanju Demir
6-7-8 Kanunisani Cumhuriyet Gazetesi
DİĞER MAKALELER
1-) Kağıt Para Kondüsyon Derecelendirme     [Selim Doğan]
2-) 1. Emisyona Farklı Bakış     [Koray Tekay]  Şu anda okunan
3-) Bozukluğun Serüveni     [Koray Tekay]
4-) 2.Dünya Savaşındaki Tarafsızlığımızın Paralarımıza Yansıması     [Koray Tekay]
5-) Yeni Türk Lirası'na Geçiş     [Garanti Bankası]
6-) 2006'daki İsveç Paraları     [Selim Doğan]
7-) Batan Gemi : YORKSHIRE     [Koray Tekay]
8-) Para Koleksiyonu     [S Doğan] 04.01.2009
9-) TC Kağıt Para Koleksiyonu Yapacakların Dikkatine     [Doğan] 05.01.2009
10-) Osmanlı Madeni Para Koleksiyonu     [S Doğan] 01.03.2009


Valid CSS! Valid XHTML 1.0 Transitional

Design © Numismatic Market
[Sepet]

0 Items


0.00 USD


Collectioner Survey

Kolleksiyon ürün ve malzemelerinizi nereden temin ediyorsunuz?

İnternetten
Kolleksiyon dükkanlarından
Takas yoluyla
Müzayedelerden
Fuarlardan
Seyyar Satıcılardan
Postane ve Bankalardan

Other Surveys

FEATURED ITEM
5.Emission 500 Lira
[5.Emission 500 Lira]  [5.Emission All Banknotes]
Price 146.90 USD
Serial Nr. R43
Issue 3.Issue
Grade 7.5 / 10.0
 
BEING SOLD
6.Emission 500 Lira
[6.Emission 500 Lira]  [6.Emission All Banknotes]
Price 39.10 USD
Serial Nr. G76
Issue 2.Issue
Grade 9.5 / 10.0
7.Emission 50,000 Lira
[7.Emission 50,000 Lira]  [7.Emission All Banknotes]
Price 4.10 USD
Serial Nr. D56
Issue 1.Issue
Grade 7.0 / 10.0
5.Emission 50 Lira
[5.Emission 50 Lira]  [5.Emission All Banknotes]
Price 30.00 USD
Serial Nr. P53
Issue 7.Issue
Grade 7.0 / 10.0
7.Emission 10 Lira
[7.Emission 10 Lira]  [7.Emission All Banknotes]
Price 5.95 USD
Serial Nr. C64
Issue 1.Issue
Grade 10.0 / 10.0
5.Emission 50 Lira
[5.Emission 50 Lira]  [5.Emission All Banknotes]
Price 81.25 USD
Serial Nr. T3
Issue 4.Issue
Grade 6.5 / 10.0
6.Emission 100 Lira
[6.Emission 100 Lira]  [6.Emission All Banknotes]
Price 29.70 USD
Serial Nr. B77
Issue 1.Issue
Grade 10.0 / 10.0
 
FEATURED ITEM
5.Emission 500 Lira
[5.Emission 500 Lira]  [5.Emission All Banknotes]
Price 237.50 USD
Serial Nr. M4
Issue 2.Issue
Grade 6.5 / 10.0