Osmanlı Madeni Para Koleksiyonu ile ilgili benim söyleyebileceklerim genel hatlarıyla şunlardır.

    Amacım var olmayanı ortaya çıkarmak değil, Osmanlı Madeni Para Koleksiyonu'na ilgi duyanlara ve yeni başlayanlara çok kısa bilgi verebilmek. İlk etapta önemli olan ve ulaşılması gereken bilgileri bir araya getirmek.

    Koleksiyon konumuz, Osmanlı ile ilgili olunca ve zaten koleksiyon ile ilgili kaynakların da ülkemizde az olduğu göz önünde bulundurulursa; Bu konuda faydalı bilgileri bir arada bulmak oldukça zor. Bu konuda yardımcı site ve kaynakların çok olması ve bilgilerin paylaşılması, yayılması için uğraşan herkese öncelikle teşekkür etmek isterim.

    Osmanlı Madeni Para Koleksiyonu'nda gerekli olan ve öncelikle sahip olmamız gereken bilgilere gelince ; koleksiyon yapma amacı taşıyorsak ilk yapılması gereken o konuda çıkan yayınlara ulaşmak ve okumak. Başucumuzda muhakkak bir kaç kaynak bulundurmak. Bize her daim yardımcı olacak bu kaynaklara vereceğimiz paranın boşa gideceğini düşünmek; bilinçsizce yapmaya çalışacağımız koleksiyon esnasında uğrayacağımız zararla boy ölçüşemez. En az bir katalog temin etmeliyiz ve her aşamada bu katalogtan faydalanmalıyız. Birden fazla kataloğa sahip olmamızın bize getirisi; spesifik bir noktada herhangi bir kataloğun diğerinden daha fazla ve detaylı bilgi içerebilecek olmasıdır.

    Ayrıca ülekimizde yasal düzenlemelerden dolayı sadece son 6 padişahın paralarının koleksiyonu özel izne tabi olmaksızın yapılabilmektedir. Bu sebeple bu konudaki katalogların çoğunluğu sadece son 6 padişahın paralarıyla ilgili bilgileri kapsamaktadır. Zaten öncelikle bu gruba yönelmek gerekir ve bu gruba ait paraları da tamamlamak cok sabır isteyecek meşekatli bir süreçtir. Bunlarla birlikte Osmanlı İmparatorluğu'nun paraları sadece istanbulda darp edilmemiştir. İstanbul haricinde özellikle Mısır Ve Tunus baskılı paraları da mevcuttur. Bu hususta söylenmesi gereken, Türkiye Cumhuriyeti ve Osmanlı Paralarıyla ilgili çıkan genel kataloglarda sadece istanbul baskı paraların olduğudur.

    Osmanlı İmparatorluğu döneminde, devletlerin para basma kapasitesinin o devletin hezinesinde bulundurduğu değerli madene göre olmasıdır. Bu sebeple madeni paralarda, madeni değerlerince darp edilmiştir. Yani Altın Paralar valörü olarak Gümüş Paralar'dan, Gümüş Paralar da Bakır ve Nikel Paralar'dan daha değerlidir. Bu özellikler de dikate alınarak, Osmanlı Madeni Paraları'nın İstanbul baskılı gümüş olanlarında, üzerinde birim ve valörü bulunmamaktadır. Yani 5-10-20 kuruş gibi bir değer ve birim yoktur. Örnek vermemiz gerekirse, 20 Kuruş gümüş paranın gramı 24 iken 10 kuruş olan gümüş paranın gramı 12 dir. Bu yüzden paraların üzerinde değer ve birim aranmamalı ve çapı, gramına gore valörüsü belirlenmelidir.

    Valörüsü olmayan Osmanlı Paralarının Üzerinde dönemin padişahına mahsus tuğrası bulunmaktadır. Ve arka yüzünde hicri takvime göre padişahın tahta geçtiği yıl yazmaktadır. Tuğranın altındaki rakam ise o paranın Padişah'ın tahta çıkışının kaçıncı yılında basıldığını gösterir. Örnek olarak; Reşad hicri 1327 yılında tahta geçmiştir, eğer tuğranın altında 1 varsa, bu rakam padişahın tahtaki ilk yılında basılmış olduğunu gösterir.

    Osmanlı Madeni Para Koleksiyonu yapabilmek için sadece eski yazı rakamları bilmek yeterlidir. Daha detaylı bir eski yazı bilgisine ihtiyaç yoktur. Ayrıca kataloglarda da bu rakamlar gösterilmektedir.

    Koleksiyon yaparken, hemen ilk düşünülen yüklü bir miktar bütçe gerektireceği düşüncesidir. Osmanlı Madeni Para Koleksiyonu, eğer Tuğra'nın altında ki numaralar dikkate alınarak yapılırsa, Altın ve Gümüş bazı paralar oldukça nadirdir. Ancak bir çoğu da madeni değerinin biraz üzerinde bir koleksiyon değerine sahiptir. Kuyumcudan altın ve gümüş takı alacak olsanız işçilik parasıyla birlikte gram fiyatı Osmanlı Paralarından fazladır. Bazı nadir parçalar haricinde iyi bir Osmanlı Madeni Para koleksiyonuna sahip olmak yüklü bir bütçe gerektirmemektedir. Bu koleskiyonunuzun 100-150 yıllık paralardan oluştuğu da gözardı edilmemelidir. Bütçenize en uygun olanları toplamaya başlayarak, bir süre sonra zengin bir koleksiyona sahip olduğunuzu göreceksiniz.

    Tarihimize Sahip çıkmak ve gelecek kuşaklara doğru ve düzenli bilgi sunabilmek amacıyla,

    Sağlıklı sıhhatli ve bol koleksiyonlu günler dilerim.

Sinan Doğan
1 Mart 2009